Zagrożenie powodziowe

 

Ze względu na ukształtowanie geograficzne Gminy Godów oraz fakt, iż teren badanej gminy opada w kierunku zlewisk czterech rzek (Olza, Szotkówka, Leśnica, Piotrówka), najbardziej prawdopodobnym zagrożeniem naturalnym występującym na terenie Gminy Godów jest zagrożenie powodziowe. W granicach gminy dochodzi do połączenia wymienionych rzek. Wszystkie dopływają tu spoza granic gminy, dwie z nich (Piotrówka i Olza) mają ponadto powiązania międzynarodowe. Skanalizowanie spływu deszczowego w górze zlewni przyspiesza odpływ i potęguje falę wezbraniową dopływającą do terenu gminy. Cieki płynące przez Gminę Godów nie mają charakteru górskiego, niemniej co kilka lat wzbierają, zalewając tereny wzdłuż koryt wymienionych rzek. Największe zagrożenia w tym zakresie występują w okresie letnim i wiosennym. W okresie letnim bardzo często grozi wystąpienie powodzi opadowej, spowodowanej nadmiernymi opadami deszczu. Suma roczna opadów atmosferycznych wynosi 767 mm, z czego najwięcej opadów odnotowuje się w lipcu. Największe wartości wody wysokiej (SWQ) rzeki Godowa osiągają więc w okresie letnim, zwykle w lipcu. Maksimum to jest szczególnie zaznaczone na dużych rzekach. Pochodzenie głównego maksimum letniego jest typowo opadowo ? deszczowe. W okresie wczesnej wiosny (lub na przełomie zimy i wiosny) często zdarzają się podtopienia lub powodzie roztopowe, powodowane gwałtownym topnieniem pokrywy śnieżnej i zalegającego lodu. Nagłe ocieplenie (szczególnie w rejonach górskich) i gwałtowny spływ wód może w rezultacie doprowadzić do pojawienia się niebezpiecznej fali powodziowej na Olzie. Monitorowana hydrologicznie Szotkówka wykazuje dość wyraźne, ale mniejsze maksimum również w okresie wiosennym, w marcu.

 

Powodzie na terenie Gminy Godów zasadniczo powodowane są naturalną zmiennością pór roku i związane są z nadmiernymi opadami deszczu w regionie w okresie wiosennym i letnim. Główne przyczyny wystąpienia powodzi to intensywne opady deszczu, roztopy wiosenne i cofka postępująca od rzeki Olzy. Zagrożenie powodziowe na terenie gminy związane jest także z istniejącymi budowlami hydrotechnicznymi (spiętrzającymi wodę), zbiornikami retencyjnymi i innymi sztucznymi zbiornikami wodnymi na dopływach Olzy na terytorium Czech. Budowle hydrotechniczne mogą stwarzać poważne zagrożenia powodziowe na ciągu cieku wodnego poniżej budowli hydrotechnicznej. Duże zagrożenie występuje w przypadkach rozmycia wału, na skutek uszkodzenia obwałowań, w skutek celowego uszkodzenia urządzeń hydrotechnicznych piętrzących wodę (śluzy) lub w sytuacjach, gdy zbiorniki są maksymalnie napełnione, w przypadku większego dopływu wody do zbiornika niż możliwości techniczne jej zrzutu. W sytuacji nadmiernych, obfitych i długotrwałych opadów atmosferycznych zapory mogą zostać częściowo zwolnione, co często prowadzi do powstania niebezpiecznej fali powodziowej na rzece Olza.

 

Największe powodzie w Gminie Godów miały miejsce w latach 1986, 1997 i 2010. Średnio co 11 ? 12 lat Gmina Godów zostaje w dużej części zalana przez wody powodziowe. Zalewane zostają wówczas duże powierzchnie terenów położonych w dolinie Olzy, Piotrówki, Szotkówki i częściowo Leśnicy. Powodzie mniejszych rozmiarów i lokalne podtopienia zdarzają się znacznie częściej. Ich zasięg i negatywne skutki są jednak mniej dotkliwe dla mieszkańców. Dla przykładu Piotrówka wylewa co roku, gównie za sprawą roztopów wiosennych. Jednak zalane obszary to tereny niezabudowane, wyłącznie łąki, pola uprawne lub nieużytki.

 

Najbardziej zagrożone tereny zabudowane i zamieszkałe (domostwa i posesje):

  1. ul. Jana III Sobieskiego w Gołkowicach (?Głębocz?),
  2. ul. Dębina w Gołkowicach,
  3. ul. Powstańców Śląskich w Godowie (na pograniczu z Łaziskami),
  4. ul. Gliniki w Godowie,
  5. ul. Graniczna w Godowie,
  6. ul. Nowa w Godowie,
  7. ul. 1 Maja w Godowie.

 

Zagrożone tereny niezabudowane (łąki, pola uprawne, odłogi):

  1. część ul. Granicznej w Godowie,
  2. depresyjna część Skrbeńska (głównie tereny przygraniczne),
  3. pozostałe tereny przygraniczne.

 

Część wsi Godów oraz Gołkowice ma niekorzystne położenie dolinne i jest miejscem gdzie wysoka woda na rzece Szotkówka może dosięgać zabudowań mieszkalnych i gospodarczych. W tej części gminy, przy niekorzystnym splocie zjawisk meteorologicznych i hydrologicznych, spotykają się fale powodziowe głównych rzek gminy i zdarzają się powodzie zagrażające mieniu mieszkańców. W zagrożonej zalaniem części doliny Olzy, Piotrówki i Leśnicy praktycznie nie ma zabudowań. Wylewy mogą powodować straty w użytkach łąkowych lub w zasiewach, ale nie przynoszą strat w urządzeniach technicznych i budynkach. Zalewowe części dolin są w większości wolne od zabudowań, w związku z czym na tych obszarach nie powstaje zagrożenie powodziowe dla ludzi lub mienia.