Zagrożenie pożarowe

stop.pozarom.traw

 Pożary to najbardziej popularna i odznaczająca się najbardziej niszczycielską siłą kategoria zagrożeń technicznych. Pożary można umownie podzielić na pożary naturalne i sztuczne. Pożary naturalne wywołane są przez siły przyrody  (np. pożary lasów od wyładować atmosferycznych potęgowane długotrwałą suszą i wysoką temperaturą powietrza, pożary łąk powodowane samozapaleniem, wyładowaniami atmosferycznymi itd). Groźne są również pożary przemysłowe i komunalne. Dotyczą one różnych instalacji przemysłowych, paliw itd. W pożarach przemysłowych, prócz bezpośredniego zagrożenia życia istnieje niebezpieczeństwo skażenia terenu substancjami spalanymi.

Wszystkie pożary ze względu na miejsce, w którym powstały, można podzielić na pożary wewnętrzne, zewnętrzne lub przestrzenne. Do pierwszej grupy zalicza się w zasadzie te pożary, które powstały wewnątrz pomieszczenia lub budynku. Do pożarów zewnętrznych lub przestrzennych można zaliczyć pożary lasów, które należą do najczęściej występujących klęsk żywiołowych.

Najczęstszą przyczyną pożarów lasów są wyładowania atmosferyczne. Drugą co do częstotliwości przyczyną pożarów lasów są podpalenia, inne przyczyny wynikają z nieprzestrzegania zasad bezpieczeństwa. Często przyczyną pożarów jest samozapalenie się nagromadzonej na dnie lasu biomasy lub samozapalenia się torfu znajdującego się pod powierzchnią gruntu.

Na terenie Gminy Godów istnieje poważne zagrożenie pożarowe wynikające z zwartej budowy wiejskiej, dużego nasycenia sieci i instalacji gazowych oraz występowania naturalnych kompleksów leśnych. Zagrożenie pożarowe wiąże się głównie z przyczynami ich powstawania, do których należy zaliczyć: nieostrożność osób dorosłych prowadzących remonty z użyciem ognia otwartego, awarie techniczne urządzeń elektrycznych i gazowych, podpalenia celowe, zapłony wywołane siłami natury np. od uderzeń piorunem, długotrwałe susze szczególnie w okresach letnich na terenach leśnych i upraw rolnych oraz wypalanie traw i ściernisk przez rolników w okresach jesiennych. Na terenie Gminy Godów mamy do czynienia zarówno z zagrożeniem wystąpienia pożarów sztucznych jak i naturalnych.

Na ryzyko pożarów sztucznych narażone są w szczególności następujące obiekty:

  1. stacje paliw,
  2. zabytkowe, drewniane Kościoły w Łaziskach i Gołkowicach,
  3. inne obiekty należące do strefy ochrony konserwatorskiej oraz zabytki,
  4. domy mieszkalne,
  5. inne budynki i budowle.

Naturalne zagrożenie pożarowe na terenie Gminy Godów występuje szczególnie w lasach i obszarach zalesionych. Powierzchnia lasów na terenie gminy jest stosunkowo niewielka, jednak kompleksy leśne i połacie występują w każdym ze sołectw. Na pożary tego typu narażone są następujące kompleksy leśne:

  1.  kompleks leśny na pograniczu Godowa i Skrzyszowa i Gołkowic,
  2.  kompleks leśny na pograniczu Krostoszowic i Skrzyszowa,
  3.  przygraniczne zadrzewienia na pograniczu Godowa, Łazisk i sąsiedniej gminy Gorzyce.

 

Wypalanie traw

 

Od wielu lat przełom zimy, wiosny oraz przedwiośnie to okresy, w których wyraźnie wzrasta liczba pożarów łąk i nieużytków. Pożary nieużytków, z uwagi na ich charakter i zazwyczaj duże rozmiary, angażują znaczną liczbę sił i środków straży pożarnych. Strażacy zaangażowani w akcję gaszenia pożarów traw, łąk i nieużytków, w tym samym czasie mogą być potrzebni do ratowania życia i mienia ludzkiego w innym miejscu. Może się zdarzyć, że przez lekkomyślność ludzi nie dojadą z pomocą na czas tam, gdzie będą naprawdę potrzebni.

Wiele osób wypala trawy i nieużytki rolne, tłumacząc swoje postępowanie chęcią użyźniania gleby. Od pokoleń wśród wielu ludzi panuje bowiem przekonanie, że spalenie trawy spowoduje szybszy i bujniejszy jej odrost, a tym samym przyniesie korzyści ekonomiczne. Jest to jednak całkowicie błędne myślenie. Rzeczywistość wskazuje, że wypalanie traw prowadzi do nieodwracalnych, niekorzystnych zmian w środowisku naturalnym – ziemia wyjaławia się, zahamowany zostaje bardzo pożyteczny, naturalny rozkład resztek roślinnych oraz asymilacja azotu z powietrza. Do atmosfery przedostaje się szereg związków chemicznych będących truciznami zarówno dla ludzi jak i zwierząt.

Wypalanie traw jest przyczyną wielu pożarów. Obszary wysuszonej roślinności, która ze względu na występujące w tym czasie okresy wegetacji stanowi doskonałe podłoże palne, w zestawieniu z dużą aktywnością czynnika ludzkiego w tym sektorze skutkuje gwałtownym wzrostem pożarów. Za ponad 94% przyczyn ich powstania odpowiedzialny jest człowiek. Trzeba pamiętać, że po zimie trawy są wysuszone i palą się bardzo szybko. W rozprzestrzenianiu ognia pomaga także wiatr. Osoby, które wbrew logice decydują się na wypalanie traw, przekonane są że w pełni kontrolują sytuację i w razie potrzeby, w porę zareagują. Niestety mylą się i czasami kończy się to tragedią. W przypadku gwałtownej zmiany kierunku wiatru pożary bardzo często wymykają się spod kontroli i przenoszą na pobliskie lasy i zabudowania. Niejednokrotnie w takich pożarach ludzie tracą dobytek całego życia. Występuje również bezpośrednie zagrożenie dla zdrowia i życia ludzi. Co roku w pożarach wywołanych wypalaniem traw giną ludzie, w tym podpalacze, przypadkowe osoby oraz strażacy. Rocznie w tego rodzaju zdarzeniach śmierć ponosi kilkanaście osób.

Pożary traw powodują również spustoszenie dla flory i fauny. Niszczone są miejsca lęgowe wielu gatunków gnieżdżących się na ziemi i w krzewach. Palą się również gniazda już zasiedlone, a zatem z jajeczkami lub pisklętami. Dym uniemożliwia pszczołom i trzmielom oblatywanie łąk. Owady giną w płomieniach, co powoduje zmniejszenie liczby zapylonych kwiatów, a w konsekwencji obniżenie plonów roślin. Giną zwierzęta domowe, które przypadkowo znajdą się w zasięgu pożaru  (tracą orientację w dymie, ulegają zaczadzeniu). Dotyczy to również dużych zwierząt leśnych, takich jak sarny, jelenie czy dziki. Płomienie niszczą miejsca bytowania zwierzyny łownej, m.in. bażantów, kuropatw, zajęcy, a nawet saren. W płomieniach lub na skutek podwyższonej temperatury ginie wiele pożytecznych zwierząt kręgowych: płazy (żaby, ropuchy, jaszczurki), ssaki (krety ryjówki, jeże, zające, lisy, borsuki, kuny, nornice, badylarki, ryjówki i inne drobne gryzonie). Przy wypalaniu giną mrówki. Jedna ich kolonia może zniszczyć do 4 milionów szkodliwych owadów rocznie. Mrówki zjadając resztki roślinne i zwierzęce ułatwiają rozkład masy organicznej oraz wzbogacają warstwę próchnicy, „przewietrzają” glebę. Podobnymi sprzymierzeńcami w walce ze szkodnikami są biedronki, zjadające mszyce. Ogień uśmierca wiele pożytecznych zwierząt bezkręgowych, m.in. dżdżownice (które mają pozytywny wpływ na strukturę gleby i jej właściwości), pająki, wije, owady (drapieżne i pasożytnicze). Pożary traw niszczą rodzimą faunę i florę.

UWAGA!!! Wypalanie trwa jest surowo zabronione.

Zgodnie z art. 124 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody  (tj. Dz.U. z 2016 r. poz. 2134 ze zmianami) zabrania się wypalania łąk, pastwisk, nieużytków, rowów, pasów przydrożnych, szlaków kolejowych oraz trzcinowisk i szuwarów. Art. 131: „Kto...wypala łąki, pastwiska, nieużytki, rowy, pasy przydrożne, szlaki kolejowe, trzcinowiska lub szuwary… – podlega karze aresztu albo grzywny”. Zgodnie z art. 30 ust. 3 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach (tj. Dz.U. z 2015 r. poz. 2100 ze zmianami) w lasach oraz na terenach śródleśnych, jak również w odległości do 100 m od granicy lasu, zabrania się działań i czynności mogących wywołać niebezpieczeństwo, a w szczególności rozniecenia poza miejscami wyznaczonymi do tego celu przez właściciela lasu lub nadleśniczego, korzystania z otwartego płomienia, wypalania wierzchniej warstwy gleby i pozostałości roślinnych.

Za wypalanie trwa grożą surowe sankcje. Zgodnie z art. 82 ustawy z dnia 20 maja 1971r. Kodeksu wykroczeń  (tj. Dz.U. z 2015 r. poz. 1094 ze zmianami) – kara aresztu, nagany lub grzywny, której wysokość może wynosić od 20 do 5000 zł.  Zgodnie z art. 163 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny (tj. Dz.U. z 2016 r. poz. 1137 ze zmianami), kto sprowadza zdarzenie, które zagraża życiu lub zdrowiu wielu osób albo mieniu w wielkich rozmiarach, mające postać pożaru, podlega karze pozbawienia wolności od roku do lat 10. Za wypalanie traw grożą, oprócz kar nakładanych np. przez policję czy prokuraturę, także dotkliwe kary finansowe nakładane przez Agencję w postaci zmniejszenia od 5 do 25%, a w skrajnych przypadkach nawet odebrania, należnej wysokości wszystkich rodzajów dopłat bezpośrednich za dany rok.