Obrona Cywilna

 

Obrona cywilna w Polsce stanowi system o sprecyzowanych zadaniach, strukturach i formach działania. Jest zespolona ze wszystkimi szczeblami administracji państwowej i samorządowej, podmiotami gospodarczymi (niezależnie od osobowości prawnej), organizacjami społecznymi oraz z całym społeczeństwem. Atutem obrony cywilnej jest jej powszechność co oznacza, że wszyscy obywatele uczestniczą w ochronie ludzi, którzy znaleźli się w sytuacji zagrożenia.

 

Podstawowe zasady organizacji i funkcjonowania obrony cywilnej określa międzynarodowe prawo wojenne, zwłaszcza Protokół dodatkowy I z 1977 r. do Konwencji Genewskich z 1949 r. o ochronie ofiar międzynarodowych konfliktów zbrojnych.

 

Organizację oraz zasady przygotowania i realizację zadań obrony cywilnej regulują wewnętrzne przepisy każdego kraju. Normy międzynarodowego prawa wojennego mają zastosowanie przede wszystkim w okresie trwania konfliktu zbrojnego.

 

Zgodnie z art. 137 ustawy z dnia z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej obrona cywilna ma na celu:

 

  1. ochronę ludności, zakładów pracy i urządzeń użyteczności publicznej, dóbr kultury;
  2. ratowanie i udzielanie pomocy poszkodowanym w czasie wojny;
  3. współdziałanie w zwalczaniu klęsk żywiołowych i zagrożeń środowiska oraz usuwaniu ich skutków.

 

Podstawowymi jednostkami organizacyjnymi przeznaczonymi do wykonywania zadań obrony cywilnej są formacje obrony cywilnej (FOC). W gminach FOC tworzą w drodze zarządzenia Wójtowie (burmistrzowie, prezydenci miast).

 

Tworząc formacje uwzględnia się w szczególności skalę występujących zagrożeń, rodzaj formacji, ich przeznaczenie, stan osobowy i organizację wewnętrzną. Formacje obrony cywilnej mogą tworzyć także pracodawcy (przedsiębiorcy).

 

Szczegółowy katalog zadań obrony cywilnej zawiera Pierwszy Protokół Dodatkowy do Konwencji Genewskich z 12 sierpnia 1949 r., dotyczący ochrony ofiar międzynarodowych konfliktów zbrojnych, sporządzony w Genewie dnia 8 czerwca 1977 r., który Rzeczpospolita Polska przyjęła 19 września 1991 r. W rozumieniu Protokołu określenie "obrona cywilna" oznacza wypełnianie wszystkich lub niektórych wymienionych niżej zadań humanitarnych, mających na celu ochronę ludności cywilnej przed niebezpieczeństwami wynikającymi z działań zbrojnych lub klęsk żywiołowych, przezwyciężanie ich bezpośrednich następstw oraz zapewnienie warunków koniecznych do przetrwania. Są to następujące zadania:

 

  • służba ostrzegawcza,
  • ewakuacja,
  • przygotowanie i organizowanie schronów,
  • obsługa środków zaciemnienia,
  • ratownictwo,
  • służby medyczne, włączając w to pierwszą pomoc oraz opiekę religijną,
  • walka z pożarami,
  • wykrywanie i oznaczanie stref niebezpiecznych,
  • odkażanie i inne podobne działania ochronne,
  • dostarczanie doraźnych pomieszczeń i zaopatrzenia,
  • doraźna pomoc dla przywrócenia i utrzymania porządku w strefach dotkniętych klęskami,
  • doraźne przywrócenie działania niezbędnych służb użyteczności publicznej,
  • doraźne grzebanie zmarłych,
  • pomoc w ratowaniu dóbr niezbędnych dla przetrwania,
  • dodatkowe rodzaje działalności, niezbędne dla wypełnienia któregoś z zadań wyżej wymienionych, w tym planowanie i prace organizacyjne.

 

Więcej szczegółowych informacji na temat Obrony Cywilnej można znaleźć tutaj